Wat is een rekenkamercommissie?
Sinds 7 maart 2002 is de wet "Dualisering Gemeentebestuur" van kracht. Als gevolg van deze wet is er afstand ontstaan tussen de gemeenteraad enerzijds en het college van burgemeester en wethouders anderzijds. De gemeenteraad is opdrachtgever van het college en is voornamelijk bezig met beleidsbepaling o.a. met behulp van kaderstelling, volksvertegenwoordiging en controle. Het college is, in de rol van opdrachtnemer, vooral belast met het besturen van de gemeente o.a. door middel van beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Eenzelfde rolverdeling is te zien bij de Rijksoverheid. Ook daar bestaat afstand tussen de regering en de volksvertegenwoordiging (Eerste en Tweede Kamer).
Het gegeven dat er afstand is betekent in de dagelijkse praktijk dat het hoogste orgaan (de gemeenteraad) de uitvoering van beleid en het nakomen van afspraken door het college dient te controleren en dat het college verantwoording dient af te leggen.
Ter versterking van de controlerende rol van de gemeenteraad dient iedere gemeente in Nederland vanaf 1 januari 2006 te beschikken over een rekenkamercommissie. In veel gevallen is er sprake van één rekenkamercommissie voor één gemeente. Gemeenten hebben echter ook de mogelijkheid om samen met andere (omliggende) gemeenten gezamenlijk een rekenkamercommissie op te richten. De gemeenten Best, Heeze-Leende, Nuenen c.a., Son en Breugel en Waalre hebben tot dit laatste besloten.
Zij hebben gezamenlijk één (intergemeentelijke) rekenkamercommissie opgericht, genaamd "rekenkamercommissie de Groene rand".
De rekenkamercommissie heeft een onafhankelijke positie binnen deze gemeenten. Haar doel is de gemeenteraden een extra handvat te bieden bij de uitoefening van hun controlerende taak. De basis voor de werkzaamheden van de rekenkamercommissie is vastgelegd in de "Verordening op de rekenkamercommissie" die door iedere gemeente afzonderlijk is vastgesteld.
De rekenkamercommissie voert onderzoeken uit en doet aanbevelingen om de gemeenten nog beter te laten functioneren. Bij de onderzoeken gaat het om doeltreffendheid (in hoe-verre leidt het vaststellen en uitvoeren van het beleid tot de verwachte / gewenste resultaten?), doelmatigheid (had met de inzet van dezelfde middelen een beter resultaat kunnen worden bereikt?) en rechtmatigheid (zijn bij de aanwending van de middelen geen fouten gemaakt?).
Missie en doelen>
De rekenkamercommissie wil met zorgvuldig en gericht onderzoek en een positiefkritische houding bijdragen aan de transparantie van het gemeentelijk handelen en het verbeteren van de kwaliteit van het lokale bestuur. Met oog voor wat er in de gemeenten leeft en op basis van risicoanalyse streeft de rekenkamercommissie naar scherpe en praktisch toepasbare bijdragen aan het leervermogen van de gemeentebesturen.
Vanuit haar onafhankelijke positie en een uitgebalanceerde keuze voor onderzoeks-thema's ondersteunt zij de controlerende functie van de gemeenteraden.
Bij de uitvoering van haar onderzoeken kijkt de rekenkamercommissie altijd terug (wat is besloten, wat is gedaan), met als doel daarvan te kunnen leren voor de toekomst. Omdat de rekenkamercommissie onafhankelijk is, neemt zij in haar adviezen geen nadrukkelijke standpunten in. Door oplossingsrichtingen aan te dragen, geeft de rekenkamercommissie de gemeenteraad de gelegenheid 'in de toekomst te kijken' en tot afgewogen besluiten te komen.
Gelet op deze missie kent de rekenkamercommissie de volgende doelen:
- toetsing van nader te bepalen aspecten van doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het bestuurlijke handelen van de gemeenten
- het leveren van een bijdrage aan een doelmatige en rechtmatige uitvoering van het beleid door middel van gerichte adviezen
- het versterken van de controlefunctie van de gemeenteraden
- het leveren van een bijdrage aan het vertrouwen van de burger in de gemeentebesturen
Deze doelen hebben gevolgen voor de inhoud, de vorm en de presentatie van het werk van de rekenkamercommissie. De rekenkamercommissie wil geen "club" zijn van de gele en rode kaarten. In tegendeel: de rekenkamercommissie wil met producten komen die aansluiten op de urgentiebeleving van de politiek en de gemeenschappen. Het voornemen is om regelmatig resultaten te laten zien, die opvallen door objectiviteit, hun toegevoegde waarde en praktische toepasbaarheid.
Samenstelling rekenkamer de Groene rand
De intergemeentelijke rekenkamercommissie de Groene rand bestaat uit een externe voorzitter en twee externe leden. Deze drie personen zijn begin 2006 voor een periode van drie jaar benoemd door de gemeenteraden van de vijf gemeenten. Herbenoeming van de voorzitter en de leden is mogelijk. Bij de samenstelling van de rekenkamercommissie is gekozen voor een grote variëteit aan deskundigheid en kennis. Geen van de drie personen is raadslid bij een van de vijf gemeenten of vervult daar een andere functie.
De Nederlandse wetgeving biedt de mogelijkheid dat raadsleden deel uit maken van de rekenkamercommissie. De vijf gemeenten hebben besloten om van deze mogelijkheid geen gebruik te maken en voor de bemensing van de rekenkamercommissie gebruik te maken van "externe leden". Hierdoor kan de rekenkamercommissie meer onafhankelijk, los van de plaatselijke politiek, functioneren.
De drie leden van de rekenkamer zijn:
- Drs. W.F.P. Walter Hartmann
- Drs. J. van den Berg
- Drs. W.J.H.S. Lindelauf RA RO
Drs. W.F.P. (Walter) Hartmann
Walter werkt sinds 2002 als afdelingshoofd middelen in een gemeente van ruim 18.000 inwoners. Hiervoor werkte hij als EDP-auditor bij een groot accountantskantoor.
Drs. J. (Johan) van den Berg
Johan van den Berg heeft meer dan 12 jaar ervaring met het doen van allerlei type onderzoeken binnen het openbaar bestuur. Hij werkte meer dan tien jaar in leidinggevende functies bij de rekenkamers van Rotterdam en de Nederlandse Antillen.
Johan was voorts lid van de Commissie Evaluatie Samenwerkingsprogramma Bestuurlijke Ontwikkeling Nederlandse Antillen 2002-2007.
Drs. W.J.H.S. (Wil) Lindelauf RA RO (1963)
Wil startte zijn loopbaan bij een van de grote accountantskantoren van Nederland. Vervolgens vervulde hij managementfuncties bij twee gemeenten. Sinds 2003 is Wil zelfstandig ondernemer en actief als controller, consultant en interim-manager bij de gemeentelijke overheid.
Wil is tevens lid van de intergemeentelijke rekenkamercommissie van de gemeenten Beek, Eijsden, Gulpen-Wittem, Meersen, Nuth en Valkenburg a/d Geul.
